سقوط در تله‌یِ هیجان و بت‌سازی

تأمل بر آیات ۱۹۰ تا ۱۹۱ سوره اعراف: از لغزشِ شتاب‌زده تا پرستشِ بت‌ها

آیات شریف سوره اعراف (۱۹۰-۱۹۱)

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا ۚ فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿١٩٠﴾ أَيُشْرِكُونَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ ﴿١٩١﴾

ترجمه: پس هنگامی که [خداوند] به آن دو [زن و مرد] فرزندی سالم عطا کرد، برای او در آنچه به آنان بخشیده بود، شریکانی قرار دادند! پس خداوند از آنچه شریک می‌سازند، برتر و والاتر است. آیا موجوداتی را شریک [خدا] قرار می‌دهند که هیچ چیزی نمی‌آفرینند، در حالی که خود آفریده شده‌اند؟

نثر مسجع عاشورایی: شرکِ پنهان در هیاهویِ مادی

ای دلِ غافل! شگفتا که انسان، نعمت را از دستِ کریم می‌ستاند و سایه‌یِ آن را به پایِ بتانِ بی‌جان می‌ریزد. این همان تله‌ای بود که سپاهِ کوفه در آن گرفتار آمد؛ به جایِ آنکه فرزندِ پیامبر (ص) را نورِ هدایت ببینند و شکرِ وجودش را به جای آورند، به پایِ بت‌هایِ قدرت و خلافتِ غصبی سجده کردند. آری، آنان موجوداتی را پرستیدند که خود، بنده‌یِ خواهش‌هایِ نفسانی خویش بودند. کفرِ نهان در این آیات، همان کفرِ عاشوراست؛ آنجا که حقیقتِ مطلق در برابرِ چشمان است و انسان، برایِ اندکی نان و مقام، بر سرِ پیمانِ خویش با حق، شریک می‌سازد. عجب از این غفلت که بت‌هایِ ساخته‌یِ دستِ بشری، خدایِ بی‌همتا را از یادِ آدمی برد و عطایِ الهی، نردبانی شد برایِ سقوطِ ابدی.

شعر آزاد: بت‌سازی در میانه میدان

نعمت رسید،

و دست‌ها،

به جایِ آسمان،

به سویِ خاک رفت.

در کربلا،

خداوند، فرزندِ رسول را عطا کرد،

اما آنان،

شریک ساختند؛

شریکِ قدرت،

شریکِ لذت،

شریکِ نانِ آلوده به خون.

بت‌هایی که می‌ساختند،

هیچ نمی‌آفریدند،

جز تباهی،

جز مرگِ آگاهی.

و چه حیرت‌انگیز است،

پرستشِ مخلوقی،

که خود از نیستی آمده بود،

در برابرِ نورِ مطلقِ حسین.

مثنوی: شرکِ درِ خیمه

تأمل در آیات قرآن و پیوند با حوادث کربلا • سری بیست و ششم از مجموعه تأملات