وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيَانِ ۖ قَالَ أَحَدُهُمَا إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا ۖ وَقَالَ الْآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۖ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ ۖ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ (۳۶)

قَالَ لَا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ إِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُمَا ۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي ۚ إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ (۳۷)

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ ۚ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ (۳۸)

يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ (۳۹)

مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ ۚ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۚ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ (۴۰)

ترجمه:

دو جوان با او به زندان وارد شدند. یکی از آنان گفت: «من در خواب دیدم که انگور برای شراب می‌فشارم.» و دیگری گفت: «من در خواب دیدم که نانی بر سر دارم و پرندگان از آن می‌خورند. ما را از تعبیرش آگاه کن، که تو را از نیکوکاران می‌بینیم.»

یوسف گفت: «قبل از آنکه طعامی برایتان بیاورند، تعبیر آن را به شما خواهم گفت؛ این از علومی است که پروردگارم به من آموخته است. من آیین قومی را که به خدا ایمان ندارند و منکر آخرت‌اند، ترک کردم. و از آیین پدرانم ابراهیم و اسحاق و یعقوب پیروی نمودم. شایسته نیست که ما چیزی را شریک خدا قرار دهیم؛ این از فضل خدا بر ما و بر همه مردم است، اما بیشتر مردم سپاسگزار نیستند.

ای دو هم‌زندانی من! آیا خدایان پراکنده بهترند، یا خداوندِ یگانه‌ی مقتدر؟

آنچه جز او می‌پرستید، جز نام‌هایی بی‌مسمّا نیست که شما و پدرانتان بر آن‌ها نهاده‌اید؛ خداوند هیچ دلیلی بر [حقانیت] آن‌ها نازل نکرده است. حکم تنها از آنِ خداست؛ فرمان داده که جز او را نپرستید. این است آیین استوار، اما بیشتر مردم نمی‌دانند.»

گُفت یوسف کای رفیقانِ به بند

بشنوید از من، سخن‌های بلند

نیست غیرِ حق، خدایی در جهان

بندگی، تنها برایِ او، عیان

من رَهِ ابراهیم را پویم مدام

تا برون آیم زِ هر شرک و زِ نام

ای دو هم‌بندِ من، ای شوریده‌سر

غیرِ حق، هر چه پرستید، آن خطر

بت‌پرستی، عادتِ نادان بود

بندِ جان و مایهٔ خسران بود

کربلا آمد که این معنا بگفت

در دلِ صحرا، دُرِ توحید سُفت

آن حسین، آن پادشاهِ تشنه‌کام

شد به راهِ حق، برون از هر مقام

گفت: «اربابِ پراکنده چه سود؟

جز خدا، کس را نباشد بود و بود»

یوسف از زندان، سرافراز آمدست

شاهِ دین از خون، به حق ناز آمدست